Werkvorm voor adaptieve expertise: de waarom vraag

Adaptieve experts vinden effectieve oplossingen wanneer de situatie veranderd of nieuw is. Naast procedurele kennis (d.w.z. weten “wat”), vereist adaptieve expertise het verwerven van conceptuele kennis (d.w.z. weten “waarom”).

Het stellen van waarom vragen is een eenvoudige werkvorm om deze conceptuele kennis te stimuleren.

Zo kan een waarom vraag bij een patiënt die zich presenteert met een specifieke cluster van symptomen betekenisvolle verbanden leggen met onderliggende biologische mechanismen. Het stellen van de waarom vraag over ‘slicing the pie’ bij het betreden van een ruimte haalt conceptuele kennis en onderliggende aannames naar boven die verder gaan dan een truc uitvoeren.  

Een waarom vraag wordt krachtiger als je deze als trainer kunt begeleiden en voeden. Je wil dat deelnemers kennis integreren en sterke mentale modellen maken. Niet dat ze vastlopen. Als trainer kun je dit proces begeleiden, zonder uiteraard het diepe denkwerk over te nemen.

Waarom vragen zijn een van de vele mogelijkheden om boven de uitvoering van routine protocollen uit te stijgen. En daardoor ruimte te maken voor transfer van kennis en vaardigheden van de ene naar een andere situatie.

Maria Mylopoulos, Naomi Steenhof, Amit Kaushal & Nicole N. Woods (2018). Twelve tips for designing curricula that support the development of adaptive expertise, Medical Teacher, 40:8, 850-854,