
‘Dat wat op verschillende dagen, in verschillende contexten, terugkerend is gelezen, herhaald, steeds weer herhaald , steeds weer opnieuw genoemd, steeds weer gerelateerd aan andere dingen, wordt goed ingewerkt in de mentale structuur.’ William James (1899)
Bloktraining politie
Dit is wellicht de grootste uitdaging voor onderhoudstraining van politie, handhaving en andere eerste hulpdiensten: alles wordt in een paar volle dagen gestopt in plaats van frequente kortere trainingen. En op die dagen vindt er vaak training in blokken plaats, bijvoorbeeld een blok fysiek conflict management en een blok schieten. Binnen die blokken worden regelmatig ook vaardigheden achter elkaar (blokje boeien, blokje controle techniek etc.) beoefend. Terwijl we weten dat gespreide training veel effectiever is dan bloktraining! Hier zijn meerdere verklaringen voor.

Waarom spreiden werkt
Om (nieuwe) leerstof te onthouden voor de lange termijn is het verstandig om de momenten waarop er geoefend wordt met de leerstof te spreiden in de tijd. Daar zijn enkele verklaringen voor.
Ten eerste is het doel van onze lessen dat deelnemers kennis en vaardigheden opslaan in het lange termijn geheugen (onze databank) en dit weer ophalen als het nodig is. Omdat vooral in het begin de informatie snel verloren gaat (de vergeetcurve) is het belangrijk na de oefening steeds even weer te oefenen zodat het ‘inslijpt’ en niet vergeten wordt.

Ten tweede: elke keer wanneer we informatie uit het langetermijngeheugen proberen te herinneren, wordt het geheugen voor die informatie versterkt én het vermogen vergroot om die informatie in te toekomst succesvol te herinneren.
Hoe sneller en gemakkelijker we informatie uit ons geheugen kunnen ophalen, hoe minder ‘bandbreedte’ we hieraan hoeven te spenderen. De vrijgekomen ruimte in ons werkgeheugen kunnen we dan gebruiken om nieuwe informatie te verwerken.
Het actief ophalen van leerstof is dus een cruciale interventie die van politie trainers vraagt dat ze vragen stellen in plaats van alleen feedback geven. En dat ze de juiste vragen stellen en op de juiste manier vragen stellen. Kortom, de kunst van debriefen van oefeningen en scenario’s.
Ten derde, als je informatie opslaat in je geheugen, wordt niet alleen de informatie zelf opgeslagen maar ook kenmerken van de context waarin die informatie wordt geleerd. Als in bloktraining alle oefeningen plaatsvinden in dezelfde context (bijvoorbeeld dojo of schietbaan), wordt er dus steeds maar één context opgeslagen bij de informatie.
Als de oefeningen gespreid in de tijd plaatsvinden worden meerdere contextkenmerken aan de informatie gekoppeld. Het toevoegen van die context-elementen aan het geheugenspoor vergroot de kans dat de informatie later kan worden opgehaald uit het geheugen.
Inzichten voor de praktijk
- Spreid je oefeningen uit over de tijd. Het gaat niet om méér oefenen maar om het verspreiden van de oefentijd die je toch al had voorzien in je planning.
- Herhaal elke les kennis en vaardigheden uit vorige lessen en doe een sterk beroep op voorkennis naar boven halen.
- Als je al in blokken werkt (bv AZV, Schieten, Simulatie) spreid dan binnen die blokken de oefenstof.
- Als de training plaatsvindt in hele dagen, stimuleer dan de hele dag het actief ophalen van leerstof door vragen te stellen en zelfreflectie te triggeren.
- Maak de kunst van het debriefen eigen: ga van een docent gestuurde naar een deelnemer gestuurde werkwijze. Door de juiste vragen te stellen en actief ophalen te stimuleren.
- Maak als je met groepen werkt veel gebruik van het onderwijs leergesprek! Dit is niet simpel een rondje maken maar vragenderwijs iedereen betrekken en bij elke volgende deelnemer hier op voortbouwen.
- Maak gebruik van formatieve toetsing door de hele dag kleine testjes te doen. Toetsen – formatief – is een zeer sterke prikkel om te leren.
- Op curriculumniveau kun je zogenaamde spirale curricula gebruiken, waarin stof regelmatig terugkeert in de loop van een opleiding, met steeds diepere niveaus van complexiteit.
- Neem in scenario en simulatie training oefenstof mee uit eerdere trainingen en stimuleer actief ophalen.
- Bij het debriefen van het scenario niet volstaan met tips en tops, maar stimuleer diepe reflectie. Laat ze hun keuzes verwoorden, zoals ze ook doen als ze zich moeten verantwoorden.
- Mocht er grote wachttijd zijn in simulatie training zet deelnemers dan weg met formatieve testjes of laat ze gemaakte keuzes op schrift zetten. Dit stimuleert het (cognitieve) leren enorm, draagt bij aan zelfreflectie en is efficiënt gebruik van de tijd.
Lezen:
Beek, P. J. (2011). Nieuwe, praktisch relevante inzichten in techniektraining (deel 4): Motorisch leren: het belang van contextuele interferentie. Sportgericht, 65(5), 30-35
Twaalf bouwstenen voor effectieve didactiek’ van Tim Surma